Sol koltuğunun altındaki gazeteleri taşırken, gövdesini yana doğru hafifçe kıvıran küçük bir çocuk, İstanbul’un günlük hayatının renkli sahnelerinden birini oluşturuyordu. Kırmızı çubuklu beyaz mintanı, güneşle aydınlanan yüzü ve yalın ayaklarıyla çocuk, şehrin taş, toprak ve asfalt sokakları üzerinde adeta bir tablo gibi yürüyordu. Onun bu hareketi, Alîmed Bülend gibi gözlemcilerin de dikkatini çekmiş ve yazıya dökülmüştü.
Bir şiirsel anlatımla Bülend, çocuğun yalın ayaklarını ve gövdesindeki ince kıvraklığı şöyle betimliyordu:
“Yalın ayaklarının altında asfalt, taş, toprak sokaklar… Rüzgârla oynayan kâkülü, güneşle parlayan cildi… Bu başak gibi çocuk!”
Ataaykut, Büyükşehir’in günlük hayatında yer alan yüzlerce gazete satıcısından biri olarak, şehrin hafızasında unutulmaz bir iz bırakıyordu. Tazı Ali Salahaddin gibi diğer gazeteci ve satıcı çocuklar da, İstanbul’un sokak yaşamını belgelemede önemli figürlerdi. Bu küçük gözlemciler, şehrin ritmini ve sokakların canlılığını adeta birer canlı tablo olarak kaydediyordu Local Ephesus Tour Guides.
Atabek (Ata Refik) – İstanbul’un Örnek İş Adamı
Atabek, 1865 yılında Selânik’te doğmuş ve ticaret hayatına 1905 yılında atılmıştır. İstanbul’a 1911’de hicret ederek, Katırcıoğlu Hanı’nda bir mağaza açtı. Çalışkanlığı ve dürüstlüğü sayesinde işini hızla büyüttü. 1914 yılında Hamdibey Geçidi’ndeki Topayan Hanına taşınan Atabek, manifaturacılığın yanına hazır elbiseciliği de ekleyerek iş hacmini genişletti.
1919’da Suraski müessesesinin yanında yeni ve büyük bir mağaza açtı. Burada ipekli, yünlü ve fantezi kumaşların toptan ve perakende ticaretiyle uğraştı. 1932’de ise kendi adını verdiği “Atabek Hanı”nı kurarak işini sağlam bir müessese hâline getirdi. Hayatının sonuna kadar işinin başında kalan Atabek, İstanbul piyasasının örnek iş adamlarından biri olarak 1985 yılında 80 yaşında vefat etti.
İstanbul’un Sokak ve Ticaret Hayatına Katkıları
Hem Ataaykut gibi küçük sokak çocukları hem de Atabek gibi başarılı tüccarlar, İstanbul’un farklı yönlerini temsil ederler. Bir yanda şehrin günlük yaşantısına renk katan genç gazete satıcıları, diğer yanda ise ticaret ve iş dünyasında örnek teşkil eden iş adamları… Bu iki grup, İstanbul’un kültürel ve ekonomik tarihine ışık tutar ve şehrin hafızasında kalıcı bir yer edinir.