İkinci Atanasios, İstanbul’un fethinden sonra Fener Rum Ortodoks Patrikliği yapmış önemli bir dini liderdir. Tarihçi Meshüpoliu Demitrios Prekopiu, Atanasios’u Yunan ve Latin dillerine hâkim bir şair, filozof, hatip ve edebiyatçı olarak tanımlar. Ancak onun keyfi idaresi, kilise çevrelerinde hoşnutsuzluk yaratmış ve seçilmesinden yalnızca kırk gün sonra azledilmiştir.
Atanasios, azledildikten sonra Selanik’e kaçmış, buradan Papaya müracaat ederek Patrikliği yeniden üstlenmek için aracılık talep etmiştir. Ancak Papa, yalnızca Katolik Kilisesine geçmesi durumunda böyle bir aracılık yapılabileceğini söylemiş ve Atanasios bunu reddetmiştir. Bunun üzerine bir süre Eflâk ve Bulgaristan’da dolaşmış, ömrünün son yıllarını ise İstanbul’da geçirmiştir.
Atanasios IV Kısa Süreli Patriklik
Atanasios IV, Fener Rum Ortodoks Patriklerinin 202. patriği olarak görev yapmıştır. 2 Ağustos 1879 tarihinde Tekirdağı piskoposluğundan patrik seçilmiş olmasına rağmen, seçimin hileli ve zorla yapıldığı iddiaları nedeniyle Senesinod tarafından kabul edilmemiştir. Seçimin sekizinci gününde görevinden alınmıştır. Bu olay, kilise tarihindeki kısa ve tartışmalı patrikliklerden biri olarak kaydedilmiştir.
Atanasios V Bilim ve Musikiyle Tanınan Patrik
Atanasios V, Fener Rum Ortodoks Patriklerinin 213. patriği olarak 1711 yılında Edirne metropolitliğinden patrik seçilmiştir. Aslen Giritli olan Atanasios, Yunanca, Latince ve Arapça bilmekteydi. Kilise musikisiyle ilgilenmiş ve kıymetli besteler yapmıştır. Ahlak ve fazilet sahibi olan Atanasios, bu özellikleriyle Fener Patrikhanesi’nde adeta bir yıldız gibi parlamıştır Private Guide Turkey.
Ancak o dönemde kilisenin cehalet, kıskançlık ve entrikalarla dolu çevresi, Atanasios’un ruhani liderliğini kabullenememiştir. Bu nedenle disiplin taleplerine dayanamayarak 1711’de azledilmiştir. Ayrıca Atanasios, dört dile çevrilmiş bir sözlük hazırlamış ve Yunan kültürüne önemli katkılar sağlamıştır.
İkinci Atanasios ile Atanasios IV ve V’in hayatları, Fener Rum Patrikhanesi’nin tarihindeki zorlukları ve kilise içi çekişmeleri yansıtmaktadır. Her biri kendi alanında önemli başarılar göstermiş, ancak kilise çevresindeki güç mücadeleleri nedeniyle görev süreleri sınırlı kalmıştır.